4 Tâm lý sai lầm khi đầu tư
1. FOMO – Fear of Missing Out / Sợ lỡ chuyến Đò
Bạn nghe bạn bè rủ rê, thấy tin “hot”, cổ phiếu tăng vèo vèo → nhảy vào ngay. Nhưng khi bạn biết tin, thì sóng đã chạy được mấy ngày rồi. Kết quả: mua ngay đỉnh, rồi bán tháo khi giá rơi.
Cách tránh : Luôn hỏi “vì sao mình mua mã này?”.
Nếu câu trả lời là “nghe nói” thì dừng lại. Bạn còn nhớ trong mấy video trước mình có chia sẻ:
A- Cổ phiếu thường lên hay xuống 2 hoặc 3 ngày không , nếu lúc bạn định vào mua thì nó đang breakout 3 hoặc 4 ngày rồi ! kiên nhẫn đợi ngày nó ” rớt ” hãy nhảy vào.
B-Dùng Earnings Whispers để lấy pivot point, C- (Và) chỉ mua khi SMA50 > SMA200 – xác suất lời cao hơn 50%.
2 .Tích Trữ Dài Hạn – Blind Long-Term Holder
Đây là nhóm tin rằng “mua công ty lớn thì kiểu gì cũng thắng” → cứ mua và giữ. Nhưng thị trường không đơn giản như vậy. Một cổ phiếu có thể giảm 15%-40% trong 1-2 tháng , từ 30–50% trong 1–2 năm, khiến người mới hoang mang, mất niềm tin. Có khi họ bỏ cuộc ngay trước khi cổ phiếu quay đầu.
Cách tránh: Dài hạn nhưng không mù quáng
• Nếu bạn còn theo dõi thị trường đều đặn (hàng ngày, hàng tuần, hoặc mỗi tháng), thì:
• Bán cổ phiếu đang lỗ (có thể mua lại khi nó bắt đầu tăng trở lại).
• Giữ cổ phiếu đang lời để tối ưu vốn.
A- Áp dụng phương pháp ” chỉ chơi với người giàu “.
B- Khi swing trade chúng ta áp dụng ” Tình 1 Đêm ” thì long term chúng ta áp dụng ” Tình 1 Tháng ” còn lỡ bị lấn cấn : Bỏ thì thương ,vương thì tội- cao lắm 2 tháng là ” chạy ngay “!
Ví dụ thực tế: Nếu bạn mua $3K vào AAPL& $3K vào TSLA từ đầu năm đến giờ → đang lỗ khoảng $480. → Đây gọi là Dead Money – vốn bị kẹt, không sinh lời.
3. Đầu cơ tự phát – Trader cảm tính
Tâm lý “trade nhanh, giàu nhanh” khiến nhiều người all-in theo tin đồn, không stop-loss, không quản lý vốn. Tài khoản bay màu chỉ sau vài tháng. Cách tránh: Bắt đầu nhỏ, luôn giữ nguyên tắc không dùng quá nhiều vốn khi mua bất cứ 1 cổ phiếu nào.
A- Không all-in, không tham lời nhiều:
Luôn chia nhỏ vốn thành nhiều phần. Ví dụ: nếu bạn có $3K, chỉ nên dùng 3–5% cho mỗi cổ phiếu. Điều này giúp bạn “lỗ ít” khi thị trường đi ngược.
B- Định trước mức lỗ tối đa cho mỗi cổ phiếu (ví dụ: 5–10%). Khi giá chạm ngưỡng này, bán ra ngay – không do dự,không tiếc nuối , không hy vọng.
C- Tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận (Risk/Reward):
Nếu bạn chấp nhận lỗ $50, thì kỳ vọng lời phải từ $75-$100 trở lên.
D- Ghi chép và đánh giá: Ghi lại từng giá mua, giá bán.Lý do mua vào ,lý do bán ra.Càng chi tiết càng tốt. 2 tuần hay 1 tháng sau khi xem lại bạn sẽ thấy rõ điểm mạnh/yếu của mình.
4. Thiếu Kiên Nhẫn – Kỷ Luật ,Học & Thực Hành Từng Bước
Nhóm này thì đi đúng hướng: học căn bản, quản lý vốn, tập trung thực hành. Nhưng sai lầm của họ là thiếu kiên nhẫn. Sau vài tháng thấy lời/lỗ nhỏ, họ bỏ cuộc vì nghĩ “chậm quá”. Trong khi đây mới là con đường chắc chắn nhất để tồn tại lâu dài.
Cách tránh: Chấp nhận tiến chậm, coi 1–2 năm đầu như học phí. Lợi nhuận nhỏ nhưng đều mới là nền tảng để sau này tăng trưởng lớn.
Lời kết:
4 nhóm sai lầm: FOMO, Blind Holder, Trader Tự Phát, và Thiếu Kiên Nhẫn – là lý do khiến đa số người mới mất vốn trong năm đầu.
Tin vui là: chỉ cần bạn nhận ra mình đang ở nhóm nào, và điều chỉnh kịp thời, thì bạn đã đi trước 80% người mới rồi.
Những gì mình chia sẻ trong 3 phần vừa qua – từ câu chuyện cá nhân, đến 4 nhóm nhà đầu tư, và 4 sai lầm phổ biến – mong rằng sẽ giúp các bạn mới coi như bài học vỡ lòng – Investing 101 , một tấm bản đồ nhỏ – giúp bạn tránh được vài cái “ổ gà” trên con đường đầu tư . Khi bước vào thị trường, hãy tự tin hơn, vì bạn đã biết trước những hố bẫy thường gặp. Hãy coi đó là hành trang để đầu tư bền vững hơn.